Jak wygląda proteza zębowa szkieletowa i na co zwrócić uwagę?

Proteza zębowa szkieletowa to nowoczesne rozwiązanie dla osób, które chcą uzupełnić braki zębowe, zachowując własne uzębienie tam, gdzie jest to możliwe. Wygląd, funkcjonalność oraz kluczowe elementy konstrukcyjne protezy szkieletowej różnią ją zdecydowanie od tradycyjnych protez akrylowych. W artykule przedstawione zostaną najważniejsze informacje dotyczące budowy, zastosowania oraz kwestii, na które należy zwrócić uwagę przed wyborem tego rodzaju uzupełnienia.

Jak wygląda proteza szkieletowa?

Proteza szkieletowa składa się z metalowego szkieletu, akrylowych elementów imitujących dziąsła oraz zębów, a także z precyzyjnych elementów mocujących, takich jak klamry, zatrzaski czy teleskopy[1][2][3][4][5][6][7]. Metalowy szkielecik najczęściej wykonywany jest ze stopu chromowo-kobaltowego, zapewniając trwałość i odporność na uszkodzenia mechaniczne[1][2][3][5]. Zęby z tworzywa akrylowego osadzane są na specjalnej płycie, która estetycznie imituje naturalne dziąsła[2][3][6].

Elementy mocujące (klamry klasyczne lub estetyczne, zatrzaski, teleskopy, korony pierwotne i wtórne) umożliwiają skuteczne i stabilne przymocowanie protezy do własnych zębów pacjenta[1][2][3][5]. Cała konstrukcja jest lekka i subtelna, a widoczność metalowych części, zależnie od wybranego rozwiązania, może być minimalna[3][5].

Jakie są główne cechy i przewagi protezy szkieletowej?

Protezy szkieletowe znacząco różnią się od tradycyjnych protez akrylowych, głównie sposobem przenoszenia sił żucia. Podstawową przewagą jest to, że opierają się na zębach własnych pacjenta, a nie tylko na błonie śluzowej i wyrostkach zębodołowych[1][2][4]. Dzięki temu siły żucia rozkładają się równomiernie, nie powodując nadmiernego ucisku na dziąsła i zmniejszając ryzyko otarć czy zaników kości[2][5][8].

Stabilność oraz komfort użytkowania wynikają z dopasowania do indywidualnych warunków anatomicznych pacjenta. Metalowy szkielet zapewnia wysoką stabilność i minimalizuje ruchy protezy podczas jedzenia, mówienia czy śmiechu[2][3][6]. Współpraca z naturalnymi zębami pozwala na utrzymanie lepszego stanu kości i dziąseł niż w przypadku protez osiadających[3][4][5].

Rodzaje i wskazania do wykonania protezy szkieletowej

Wyróżnia się kilka rodzajów protez szkieletowych: klamrowe, bezklamrowe, na zatrzaskach oraz teleskopowe[5]. Dobór konkretnej konstrukcji zależy od rozmieszczenia braków zębowych, stanu zdrowia zębów filarowych oraz wymagań estetycznych pacjenta.

Proteza szkieletowa jest dedykowana pacjentom z częściowo zachowanym uzębieniem własnym oraz wtedy, gdy nie można wykonać implantów (np. osteoporoza, palenie tytoniu, leczenie farmakologiczne)[3][5]. Najczęściej stosowana jest przy rozległych brakach zębowych, zarówno w odcinkach bocznych jak i przednich[3]. Zastosowanie protezy szkieletowej wymaga jednak obecności odpowiednich zębów filarowych po obu stronach łuku zębowego[1][2][7].

Na co zwrócić uwagę wybierając protezę szkieletową?

Wybór protezy szkieletowej wymaga dokładnej oceny zdrowia jamy ustnej oraz struktury zębów pozostałych. Najważniejsze czynniki to:

• Stan zdrowia zębów filarowych – muszą być wolne od chorób, próchnicy i periodontopatii[5]
• Brak całkowitego bezzębia – co najmniej kilka zdrowych zębów jest niezbędnych do stabilnego zamocowania protezy[5]
• Dobre nawyki higieniczne – codzienne dokładne czyszczenie protezy i jamy ustnej[5]
• Przeciwwskazania do wykonania – alergie na metale, duże ubytki kości, nieprawidłowości zgryzu[5]

Indywidualne dopasowanie typu elementów mocujących, rozmieszczenia klamer czy wyboru rozwiązań teleskopowych wpływa na funkcjonalność, komfort oraz estetykę protezy[3][5]. Współpraca z wykwalifikowanym protetykiem gwarantuje trwałość i skuteczność użytkowania.

Proces wykonania i mechanizm działania protezy szkieletowej

Wykonanie protezy szkieletowej rozpoczyna się od pobrania precyzyjnych wycisków oraz cyfrowego zaplanowania konstrukcji, uwzględniając rozmieszczenie i stan zębów filarowych[1][2][7][10]. W laboratorium technicznym powstaje metalowy szkielet, który połączy się z akrylową płytą imitującą dziąsła i zęby.

Proteza mocowana jest na zębach filarowych po obu stronach łuku zębowego za pomocą klamer, zatrzasków lub teleskopów, które umożliwiają zdejmowanie uzupełnienia w razie potrzeby oraz utrzymują protezę w stabilnej pozycji podczas żucia czy mówienia[1][2][7][10]. Siły żucia przenoszone są przez zęby na ozębną i kość, co zapobiega szybkiemu zanikowi kości[2][5][8].

Podsumowanie – najważniejsze informacje

Proteza zębowa szkieletowa to skuteczna i nowoczesna metoda uzupełnienia częściowych braków zębowych, pozwalająca na zachowanie wysokiego komfortu użytkowania oraz stabilności[1][2][4]. Metalowy szkielet i precyzyjne elementy mocujące odróżniają ją od tradycyjnych rozwiązań akrylowych, a indywidualny projekt umożliwia dopasowanie do potrzeb każdego pacjenta. Prawidłowa kwalifikacja, zdrowe zęby filarowe oraz utrzymanie właściwej higieny to klucz do długotrwałego i satysfakcjonującego użytkowania tego typu uzupełnień protetycznych[5].

Źródła:

• [1] https://www.focusclinic.pl/proteza-szkieletowa/
• [2] https://esti-dent.pl/czym-jest-proteza-szkieletowa-i-kiedy-sie-ja-stosuje/
• [3] https://www.estetique.pl/blog/implantologia-i-protetyka/proteza-szkieletowa/
• [4] https://www.dentalmedicenter.pl/blog/protetyka/proteza-szkieletowa/
• [5] https://precisdent.pl/blog/proteza-szkieletowa-klamrowa-bezklamrowa
• [6] https://balticare.pl/co-to-jest-jak-wyglada-i-kiedy-moze-byc-potrzebna-proteza-szkieletowa/
• [7] https://jurenkoclinic.pl/blog/proteza-szkieletowa-czym-jest-kiedy-sie-sprawdzi-wady-i-zalety/
• [8] https://dentrum.pl/protezy-szkieletowe-kto-powinien-je-stosowac-i-czy-sa-lepsze-od-protez-akrylowych/
• [9] https://dentonet.pl/pacjent/proteza-szkieletowa-czym-jest-zastosowanie-wady-i-zalety/
• [10] https://gemini.pl/poradnik/artykul/proteza-szkieletowa-wady-i-zalety/