Czy na rezonans trzeba być na czczo?

Czy na rezonans trzeba być na czczo? To pytanie bardzo często pojawia się przed wizytą na badaniu rezonansem magnetycznym. Odpowiedź zależy od rodzaju badania – czy wykonywane jest z użyciem środka kontrastowego, czy bez niego. Poniżej znajduje się dokładne wyjaśnienie wymagań dotyczących przygotowania do rezonansu magnetycznego, wraz z kluczowymi zasadami oraz innymi istotnymi informacjami niezbędnymi przed wizytą.

Czy trzeba być na czczo na rezonans magnetyczny?

Rezonans magnetyczny bez kontrastu nie wymaga bycia na czczo. Pacjent może normalnie spożywać posiłki i napoje przed badaniem. Istnieje jedynie zalecenie, by unikać obfitych, ciężkostrawnych potraw tuż przed wizytą. Oznacza to, że w przypadku większości badań MR nie obowiązuje żadne szczególne przygotowanie dietetyczne ani potrzeba wielogodzinnego powstrzymywania się od jedzenia.

Rezonans magnetyczny ze środkiem kontrastowym wymaga natomiast pozostania na czczo. Zaleca się, by pacjent nie spożywał posiłków przez 2–3 godziny przed planowanym badaniem. W niektórych placówkach czas ten może wynosić nawet 4 godziny. Wymóg czczości jest podyktowany bezpieczeństwem – pozwala zmniejszyć ryzyko nudności i wymiotów po podaniu kontrastu oraz ułatwia przeprowadzenie koniecznych badań funkcji nerek.

Badanie z kontrastem – wymagania przed wizytą

Przed rezonansem magnetycznym z kontrastem trzeba być na czczo przez ustalony czas – najczęściej przez 2–3 godziny (sporadycznie do 4 godzin). Znaczenie ma także nieprzyjmowanie dużych objętości płynów bezpośrednio przed procedurą. Pozostanie na czczo pozwala na uniknięcie problemów żołądkowych, które mogłyby pojawić się wskutek działania kontrastu.

Bardzo ważne jest wykonanie aktualnych badań funkcji nerek: kreatyniny i eGFR, które powinny być pobrane nie wcześniej niż 7 lub 14 dni przed zaplanowanym badaniem, w zależności od wymagań placówki. Wyniki te ocenia personel medyczny przed podaniem środka kontrastowego, aby potwierdzić, czy nerki mogą bezpiecznie usunąć substancję z organizmu.

Pacjent zgłaszający się na rezonans z kontrastem musi mieć przy sobie dokument tożsamości, skierowanie, wyniki poprzednich badań oraz pełną dokumentację związaną np. z obecnością implantów. Bez aktualnego wyniku badań krwi podanie kontrastu jest niemożliwe.

Badanie bez kontrastu – brak szczególnych wymagań dietetycznych

W przypadku rezonansu magnetycznego wykonywanego bez kontrastu nie obowiązują żadne ograniczenia dietetyczne. Można przyjąć lekki posiłek i pić wodę bezpośrednio przed wizytą. Powstrzymywanie się od jedzenia nie jest wymagane, a przyjęcie porannego leku zgodnie z dotychczasowym harmonogramem jest zgodne z zaleceniami.

Zachowana powinna być jednak zdroworozsądkowa ostrożność – tuż przed badaniem dobrze jest unikać ciężkich potraw oraz dużych ilości napojów, które mogłyby powodować dyskomfort podczas procedury. Pacjenci przyjmujący stałe leki powinni je zażyć o właściwej porze, popijając niewielką ilością wody.

Przygotowanie dzieci do rezonansu magnetycznego

Przygotowanie małych dzieci do rezonansu magnetycznego wymaga bardziej rygorystycznego podejścia. Dzieci do drugiego roku życia powinny być na czczo przez określoną liczbę godzin – dokładny czas zależy od rodzaju ostatnio przyjętego pokarmu i sposobu sedacji. Dla pokarmów stałych wymagane jest odczekanie 6 godzin przed badaniem, a w przypadku mleka matki – 4 godziny.

Ryzyko powikłań związanych ze znieczuleniem oraz prawidłowy przebieg badania są ściśle związane z czasem, w którym dziecko przebywa na czczo. Dlatego personel medyczny udziela przed badaniem szczegółowych instrukcji opiekunom.

W przypadku starszych dzieci lekarz indywidualnie dostosowuje zalecenia według wieku i rodzaju badania. Warto wcześniej skontaktować się z placówką medyczną w celu ustalenia szczegółów przygotowania dziecka do rezonansu.

Dodatkowe zalecenia przed badaniem rezonansem magnetycznym

Bez względu na to, czy rezonans wykonywany jest z kontrastem czy bez, należy pojawić się w placówce z odpowiednim wyprzedzeniem, przeważnie 30 minut przed wyznaczoną godziną badania. Czas ten przeznaczony jest na wypełnienie ankiety medycznej oraz przygotowanie do procedury.

Bardzo ważne jest usunięcie z ciała i ubrania wszelkich metalowych elementów oraz uprzednie powiadomienie personelu o obecności implantów czy elektronicznych urządzeń medycznych. Metal stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do wykonania rezonansu magnetycznego.

Do przeciwwskazań względnych należą m.in. ciąża w pierwszym trymestrze, silna klaustrofobia czy niektóre urządzenia elektroniczne pracujące w ciele. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym przed umówionym badaniem MR.

Specjalistyczne wytyczne – badania jamy brzusznej i inne

Niektóre specjalistyczne procedury, takie jak rezonans jamy brzusznej, wymagają zastosowania środków przygotowujących do badania, na przykład przyjęcia odpowiedniej dawki Espumisanu wieczorem przed wizytą. Celem takiego przygotowania jest zmniejszenie liczby gazów w przewodzie pokarmowym, co poprawia jakość uzyskiwanych obrazów.

Warto każdorazowo przed planowanym rezonansem sprawdzić, czy placówka posiada dodatkowe, indywidualne zalecenia dotyczące przygotowania, zwłaszcza gdy chodzi o bardziej wymagające diagnostycznie lokalizacje czy konieczność zastosowania znieczulenia.

Podsumowanie – kiedy trzeba być na czczo przed rezonansem?

Na rezonans nie trzeba być na czczo, jeżeli badanie wykonywane jest bez użycia środka kontrastowego. Jedynym wyjątkiem są sytuacje, gdy wymaga tego specyfika badanej okolicy lub rodzaj badania, zgodnie z zaleceniami placówki medycznej. W każdym przypadku zaleca się jednak unikanie dużych posiłków tuż przed wizytą.

Obowiązek pozostania na czczo dotyczy wyłącznie badania z podaniem kontrastu – wówczas przez 2–3 godziny (ewentualnie do 4 godzin) należy powstrzymać się od przyjmowania posiłków. Przestrzeganie tych zaleceń zwiększa komfort i bezpieczeństwo badania rezonansem magnetycznym.